Ανοίγεις τον λογαριασμό ρεύματος της επιχείρησης και κάπου εκεί υπάρχει ένας κωδικός: Γ21, Γ22, Γ23. Κανείς δεν σου εξήγησε ποτέ τι σημαίνει, και οι περισσότεροι λογιστές τον προσπερνούν. Όμως αυτός ο κωδικός καθορίζει αν πληρώνεις για ισχύ που δεν χρησιμοποιείς ποτέ, και αν οι ώρες που δουλεύεις σου κοστίζουν ή σε γλιτώνουν. Σε δύο λεπτά θα ξέρεις σε ποια κατηγορία είσαι, τι σου κοστίζει, και αν αξίζει να την αλλάξεις.
Πού ακριβώς βρίσκεις την κατηγορία σου
Ο κωδικός Γ21, Γ22, Γ23 τυπώνεται ρητά μόνο σε τρεις από τους οκτώ βασικούς παρόχους. Στους υπόλοιπους δεν υπάρχει πουθενά στον λογαριασμό. Γι’ αυτό ο σίγουρος τρόπος να βρεις την κατηγορία σου δεν είναι ο κωδικός, αλλά η συμφωνημένη ισχύς της παροχής σε kVA.
Άνοιξε τον τελευταίο σου λογαριασμό και ψάξε με βάση τον πάροχό σου:
| Πάροχος | Πού κοιτάς | Τι θα δεις |
|---|---|---|
| ZeniΘ | Γραμμή «ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ | ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕΛΑΤΗ | ΕΓΓΥΗΣΗ» | Ο κωδικός τυπώνεται |
| Volton | Δεξιά λίστα, πεδίο «Κατηγορία Τιμολογίου» | Ο κωδικός τυπώνεται |
| ΦΑΕΕ | Πεδίο «Τιμολόγιο:» στα στοιχεία σου | Ο κωδικός τυπώνεται |
| ΔΕΗ | Αριστερή στήλη 1ης σελίδας «Τιμολόγιο» · σελίδα 2 «Συμφωνημένη Ισχύς (kVA)» | Εμπορικό όνομα και η ισχύς |
| Protergia | Πλαίσιο «ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΠΑΡΟΧΗΣ» | Κατηγορία Επαγγελματική και «Τριφασική – XX kVA» |
| ΗΡΩΝ | Πλαίσιο «Στοιχεία Λογαριασμού» | Κατηγορία ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ και εμπορικό πρόγραμμα |
| NRG | Αριστερή λίστα, πεδία «Τιμολόγιο» και «Κατηγορία» | Κατηγορία ΕΜΠΟΡΙΚΗ |
| Enerwave | Ετικέτα ΙΔΙΩΤΕΣ / ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ και badge τιμολογίου | Είδος τιμολογίου |
Αν δεν βρίσκεις τα kVA: στους περισσότερους λογαριασμούς η συμφωνημένη ισχύς γράφεται στη δεύτερη σελίδα, μαζί με τα στοιχεία της παροχής. Αν λείπει τελείως, τη βρίσκεις στο συμβόλαιο σύνδεσης με τον διαχειριστή του δικτύου.
Και κάτι που ξεκαθαρίζει πολλές παρεξηγήσεις: ο κωδικός δεν είναι προϊόν του παρόχου σου. Δεν είναι πακέτο που αγόρασες ούτε προσφορά που υπέγραψες. Είναι χαρακτηριστικό της ίδιας της παροχής, όπως ο αριθμός μετρητή. Αν αύριο αλλάξεις εταιρεία, ο κωδικός μένει ακριβώς ο ίδιος. Γι’ αυτό δύο επιχειρήσεις με το ίδιο Γ21 μπορεί να πληρώνουν εντελώς διαφορετικές τιμές: η κατηγορία είναι κοινή, το εμπορικό πρόγραμμα από πάνω της δεν είναι.
Πληρώνεις παραπάνω απ' όσο πρέπει;
Σύγκρινε τιμές από 6 παρόχους σε 20". Δωρεάν.
Κάνε Δωρεάν Σύγκριση →Αν η επιχείρησή σου έχει περισσότερες από μία παροχές, ο έλεγχος γίνεται ξεχωριστά για την καθεμία. Δεν υπάρχει «κατηγορία της επιχείρησης», υπάρχει κατηγορία ανά μετρητή. Είναι πολύ συνηθισμένο μια εταιρεία να έχει την αποθήκη σε μία κατηγορία και το κατάστημα σε άλλη, και να τις εξετάζει σαν να είναι μία. Το ίδιο ισχύει και για τα κοινόχρηστα ενός επαγγελματικού κτιρίου, που έχουν δική τους παροχή και δικό τους τιμολόγιο.
Ο γρήγορος έλεγχος: Γ21, Γ22, Γ23;
Τρεις ερωτήσεις αρκούν. Χρειάζεσαι τη συμφωνημένη ισχύ σε kVA και μια ματιά στο αν ο λογαριασμός σου σπάει την κατανάλωση σε δύο ζώνες. Απάντησε και θα δεις σε ποια κατηγορία ανήκεις, τι σημαίνει αυτό για το κόστος σου, και αν υπάρχει κάτι που πρέπει να ελέγξεις άμεσα.
1. Ποια είναι η συμφωνημένη ισχύς της παροχής σου;
2. Ο λογαριασμός σου σπάει την κατανάλωση σε δύο ζώνες (Κανονική/Ημερήσια και Μειωμένη/Νυχτερινή);
3. Πότε καταναλώνει ρεύμα η επιχείρησή σου;
Δύο άξονες, όχι τρεις επιλογές
Γ21, Γ22 και Γ23 δεν είναι τρεις επιλογές που διαλέγεις. Το Γ21 και το Γ22 ορίζονται από τη συμφωνημένη ισχύ σου και δεν επιλέγονται. Το Γ23 είναι επιλογή διζωνικού μετρητή που χορηγείται ανεξαρτήτως ισχύος παροχής και προστίθεται πάνω από τη ζώνη ισχύος στην οποία ήδη ανήκεις.
Αυτό είναι το σημείο όπου τα περισσότερα άρθρα κάνουν λάθος. Παρουσιάζουν τρεις κατηγορίες σε σειρά, σαν να ανεβαίνεις σκαλοπάτια. Δεν ισχύει.
Ο πρώτος άξονας είναι η ισχύς. Έως 25 kVA είσαι Γ21. Πάνω από 25 και έως 250 kVA είσαι Γ22. Δεν το αποφασίζεις εσύ ούτε ο πάροχος: προκύπτει από τη συμφωνημένη ισχύ που έχει δηλωθεί στη σύνδεσή σου.
Ο δεύτερος άξονας είναι ο χρόνος. Το Γ23 χορηγείται ανεξαρτήτως ισχύος παροχής. Είναι το τιμολόγιο με δύο ζώνες: κανονική και μειωμένη. Ο πίνακας ρυθμιζόμενων χρεώσεων του ίδιου του Γ23 ξαναχωρίζει τους πελάτες σε έως 25 kVA και πάνω από 25 kVA. Δηλαδή ένα κατάστημα με Γ23 και 40 kVA πληρώνει χρονοχρέωση στην ενέργεια και ταυτόχρονα τις χρεώσεις δικτύου της ζώνης άνω των 25 kVA.
Η πρακτική συνέπεια είναι απλή. Αν κάποιος σου πει «πέρνα σε Γ23 για να γλιτώσεις», σου προτείνει να βάλεις διζωνικό μετρητή. Δεν σου προτείνει να αλλάξεις μέγεθος παροχής. Και αντίστροφα, αν μειώσεις τη συμφωνημένη ισχύ σου κάτω από τα 25 kVA, φεύγεις από το Γ22 και πας σε Γ21, αλλά αυτό δεν σου δίνει καμία χρονοχρέωση.
| Στοιχείο | Γ21 | Γ22 | Γ23 |
|---|---|---|---|
| Τι το ορίζει | Ισχύς έως 25 kVA | Ισχύς 25 έως 250 kVA | Διζωνικός μετρητής, ανεξαρτήτως ισχύος |
| Χρέωση ισχύος στην προμήθεια | Όχι | Ναι, ανά kW τον μήνα | Όχι |
| Χρεώσεις δικτύου | Επί της συμφωνημένης ισχύος | Επί της συμφωνημένης ισχύος, με σχεδόν διπλάσιο συντελεστή | Ανάλογα με τη ζώνη kVA στην οποία ανήκεις |
| Χρονοχρέωση | Όχι | Όχι | Ναι, κανονική και μειωμένη ζώνη |
| Ταιριάζει σε | Κατάστημα, γραφείο, συνεργείο, κοινόχρηστα | Κτίριο γραφείων, μεγάλο κατάστημα, μεσαία βιοτεχνία | Όποιον καταναλώνει μέσα στις μειωμένες ζώνες |
Ένα ακόμη στοιχείο που σχεδόν κανείς δεν αναφέρει: στο Γ23 η κατανάλωση της νυχτερινής ζώνης έχει μηδενική χρέωση για το Σύστημα Μεταφοράς και για το Δίκτυο Διανομής. Πληρώνεις μόνο τις υπόλοιπες ρυθμιζόμενες χρεώσεις. Για επιχείρηση με πραγματική νυχτερινή κατανάλωση η διαφορά είναι σημαντική.
Αντίθετα, υπάρχουν χρεώσεις που δεν αλλάζουν καθόλου με την κατηγορία. Το ΕΤΜΕΑΡ, οι Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας και οι λοιπές ρυθμιζόμενες χρεώσεις εφαρμόζονται σε κάθε πελάτη που κάνει χρήση του συστήματος, ανεξάρτητα από τον προμηθευτή που έχει επιλέξει και ανεξάρτητα από την κατηγορία τιμολογίου του. Όποιος σου υπόσχεται έκπτωση σε αυτές, δεν λέει την αλήθεια. Το ίδιο ισχύει και για τους φόρους και τα τέλη υπέρ τρίτων που εισπράττονται μαζί με τον λογαριασμό.
Πότε είσαι σε λάθος κατηγορία
Τρία σενάρια στέλνουν χρήματα στον λογαριασμό σου χωρίς κανένα αντίκρισμα: φουσκωμένη συμφωνημένη ισχύς, χαμηλός συντελεστής χρησιμοποίησης σε Γ22, και Γ23 που κρατήθηκε μετά την αλλαγή του ωραρίου των ζωνών. Κανένα από τα τρία δεν εμφανίζεται στον λογαριασμό ως λάθος ή ως προειδοποίηση. Πρέπει να τα ψάξεις μόνος σου.
1. Φουσκωμένη συμφωνημένη ισχύς. Η ισχύς δηλώθηκε κάποτε με περιθώριο, για μηχανήματα που τελικά δεν μπήκαν ή για επέκταση που δεν έγινε. Οι χρεώσεις δικτύου υπολογίζονται πάνω στη συμφωνημένη ισχύ, όχι στην κατανάλωση. Πληρώνεις κάθε χρόνο για kVA που δεν άγγιξες ποτέ. Το πιο συχνό σενάριο: ο χώρος λειτουργούσε παλιότερα ως κάτι άλλο, ένα εστιατόριο με φούρνους ή ένα συνεργείο με κομπρεσέρ, και εσύ κληρονόμησες τη σύνδεση όπως ήταν. Η ισχύς έμεινε στα παλιά μεγέθη, η δραστηριότητά σου όχι.
2. Χαμηλός συντελεστής χρησιμοποίησης σε Γ22. Όταν ο συντελεστής χρησιμοποίησης πέσει κάτω από 0,20, η χρεωστέα ζήτηση υπολογίζεται στο διπλάσιο της καταμετρημένης μέγιστης ζήτησης. Αν είσαι εποχική επιχείρηση ή έχεις σύντομες αιχμές, μια μοναδική στιγμή του μήνα καθορίζει τη χρέωση ισχύος ολόκληρης της περιόδου.
3. Γ23 με το νέο ωράριο ζωνών. Πολλές επιχειρήσεις μπήκαν σε Γ23 όταν η μειωμένη ζώνη ήταν 22:00 έως 08:00. Από 01/02/2025 ισχύει το νέο διζωνικό σύστημα μειωμένης τιμολόγησης: τον χειμώνα 12:00-15:00 και 02:00-05:00, το καλοκαίρι 11:00-15:00 και 02:00-04:00. Από δέκα ώρες μειωμένης χρέωσης πήγαμε σε έξι, σπασμένες σε δύο παράθυρα. Αν κρατήσατε το Γ23 χωρίς να αλλάξετε ωράριο λειτουργίας, πληρώνετε ακριβότερη κανονική ζώνη χωρίς αντάλλαγμα. Ο έλεγχος είναι απλός: πάρε τις kWh της μειωμένης ζώνης από τον τελευταίο λογαριασμό και δες τι ποσοστό είναι της συνολικής κατανάλωσης. Αν το ποσοστό είναι μικρό, η χρονοχρέωση δουλεύει εναντίον σου, όχι υπέρ σου.
Υπολογιστής: σε συμφέρει το Γ23;
Η μειωμένη ζώνη καλύπτει 6 από τις 24 ώρες του 24ώρου, δηλαδή 25% του χρόνου. Αυτό είναι το σημείο αναφοράς. Αν το ποσοστό της κατανάλωσής σου που πέφτει στη μειωμένη ζώνη είναι κάτω από 15%, δεν αξιοποιείς τη χρονοχρέωση και πληρώνεις ακριβότερη κανονική ζώνη χωρίς αντάλλαγμα. Από 15% έως 25% είσαι στο όριο. Πάνω από 25% η χρονοχρέωση δουλεύει υπέρ σου.
Πάρε τις δύο τιμές από τον τελευταίο σου λογαριασμό και δες πού βρίσκεσαι:
Υπάρχει και τέταρτο σημείο, τεχνικό αλλά ακριβό: αν η παροχή σου έχει μέτρηση αέργου ισχύος, ο συντελεστής των χρεώσεων δικτύου ανεβαίνει και η χρέωση ενέργειας του δικτύου προσαυξάνεται σε συνάρτηση με το συνημίτονο. Διόρθωση συνημιτόνου με πυκνωτές είναι από τις λίγες επεμβάσεις που κόβουν λογαριασμό χωρίς να αλλάξεις τίποτα άλλο.
Πώς αλλάζεις κατηγορία
Δεν αλλάζεις κατηγορία απευθείας. Αλλάζεις τη συμφωνημένη ισχύ της παροχής ή βάζεις διζωνικό μετρητή, και η κατηγορία ακολουθεί από μόνη της. Και τα δύο γίνονται μέσω του διαχειριστή του δικτύου, όχι μέσω του παρόχου σου, και είναι εντελώς διαφορετική διαδικασία από την αλλαγή παρόχου.
Βήμα 1 - Υπολόγισε τι χρειάζεσαι πραγματικά. Αδειούχος ηλεκτρολόγος αθροίζει τα φορτία σου και βγάζει την ισχύ που πράγματι απαιτεί η εγκατάσταση. Χωρίς αυτό το νούμερο δεν ξέρεις αν πληρώνεις παραπάνω.
Βήμα 2 - Υπέβαλε αίτηση τροποποίησης σύνδεσης. Απαιτείται το έντυπο Αίτησης Τροποποίησης Σύνδεσης και, όπου χρειάζεται, Υπεύθυνη Δήλωση για το μέγιστο ρεύμα σύνδεσης. Για μείωση ισχύος απαιτείται και συναίνεση του ιδιοκτήτη με Υπεύθυνη Δήλωση του Ν.1599/86.
Βήμα 3 - Υπόγραψε σύμβαση σύνδεσης. Ακολουθεί υπογραφή σύμβασης με τον διαχειριστή και καταβολή της συμμετοχής στις δαπάνες. Το ποσό δεν είναι τυποποιημένο, υπολογίζεται κατά περίπτωση.
Βήμα 4 - Ενεργοποίησε τη νέα ισχύ. Υποβάλλεται Υπεύθυνη Δήλωση Αδειούχου Ηλεκτρολόγου Εγκαταστάτη. Μετά την ενεργοποίηση, η κατηγορία τιμολογίου προσαρμόζεται αυτόματα.
Εναλλακτικά, για διζωνικό: αν δεν είχες ποτέ μειωμένο τιμολόγιο, υποβάλλεις αίτημα ένταξης. Το κόστος ενεργοποίησης της υπηρεσίας ανέρχεται σε 47,26 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Αν είχες παλιό νυχτερινό, έχεις ήδη ενταχθεί αυτόματα στο διζωνικό.
Η αίτηση επαύξησης ή μείωσης ισχύος υποβάλλεται ηλεκτρονικά. Πριν την κάνεις, δες αν το πρόβλημα λύνεται φθηνότερα με αλλαγή παρόχου, που είναι δωρεάν και δεν αγγίζει την εγκατάσταση.
Συχνές ερωτήσεις
Οι πιο συχνές απορίες αφορούν το ποιος αποφασίζει την κατηγορία, τι σχέση έχει με τον πάροχο, και αν μπορείς να περάσεις σε Γ23 χωρίς αλλαγή ισχύος. Οι απαντήσεις προκύπτουν από τους επίσημους τιμοκαταλόγους και από τους κανόνες του διαχειριστή δικτύου.
Μπορώ να διαλέξω μόνος μου Γ21 αντί για Γ22;
Όχι απευθείας. Η κατηγορία προκύπτει από τη συμφωνημένη ισχύ. Για να περάσεις σε Γ21 πρέπει η ισχύς σου να μειωθεί στα 25 kVA ή κάτω, με τη διαδικασία μείωσης ισχύος.
Αν αλλάξω πάροχο, αλλάζει η κατηγορία μου;
Όχι. Η κατηγορία ακολουθεί την παροχή, όχι τον πάροχο. Αλλάζοντας πάροχο αλλάζεις τιμή προμήθειας, πάγιο και εκπτώσεις, όχι Γ21, Γ22 ή Γ23. Η αλλαγή παρόχου δεν απαιτεί καμία επέμβαση στην εγκατάσταση και δεν αλλάζει τον μετρητή σου.
Το Γ23 είναι για μεγαλύτερες επιχειρήσεις από το Γ22;
Όχι, και είναι από τις πιο διαδεδομένες παρανοήσεις. Το Γ23 χορηγείται ανεξαρτήτως ισχύος παροχής, όπως ορίζει ρητά ο τιμοκατάλογος. Είναι θέμα χρόνου κατανάλωσης, όχι μεγέθους επιχείρησης. Μπορεί να το έχει ένα μικρό αρτοποιείο και να μην το έχει μια μεγάλη βιοτεχνία.
Γιατί ο λογαριασμός μου δεν γράφει πουθενά Γ21;
Επειδή οι περισσότεροι πάροχοι δεν τυπώνουν τον κωδικό. Άλλοι γράφουν μόνο «Επαγγελματική» ή «Εμπορική» κατηγορία, άλλοι μόνο το εμπορικό όνομα του προγράμματος. Χρησιμοποίησε τη συμφωνημένη ισχύ σε kVA και την ύπαρξη ή όχι δύο ζωνών κατανάλωσης, που είναι τα δύο στοιχεία που πραγματικά ορίζουν την κατηγορία.
Πληρώνω χρέωση ισχύος αν είμαι σε Γ21;
Δεν πληρώνεις χρέωση ισχύος στην προμήθεια. Πληρώνεις όμως ρυθμιζόμενες χρεώσεις δικτύου που υπολογίζονται επί της συμφωνημένης ισχύος, κάθε μήνα, ανεξάρτητα από κατανάλωση.
Πόσο κοστίζει η αλλαγή κατηγορίας;
Δεν υπάρχει τυποποιημένη τιμή. Η συμμετοχή στις δαπάνες σύνδεσης υπολογίζεται κατά περίπτωση. Η ένταξη στο διζωνικό κοστίζει 47,26 ευρώ πλέον ΦΠΑ.
Τα κοινόχρηστα του κτιρίου σε ποια κατηγορία είναι;
Οι κοινόχρηστοι χώροι έχουν δική τους παροχή και αντιμετωπίζονται ως επαγγελματική χρήση. Με μικρή ισχύ ανήκουν στην πρώτη ζώνη, δηλαδή έως 25 kVA. Η διαχείρισή τους γίνεται ξεχωριστά από τις παροχές των καταστημάτων ή των γραφείων του ίδιου κτιρίου.
Πληρώνω περισσότερο επειδή είμαι επαγγελματικό και όχι οικιακό;
Δεν ισχύει πια αυτόματα. Οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις υπολογίζονται με διαφορετική λογική, αλλά η τιμή προμήθειας εξαρτάται από το πρόγραμμα που έχεις υπογράψει. Υπάρχουν επαγγελματικά προγράμματα φθηνότερα από οικιακά, και το αντίστροφο.
Τι είναι ο συντελεστής χρησιμοποίησης;
Είναι η σχέση της κατανάλωσής σου με τη μέγιστη ζήτηση που καταγράφηκε. Όταν πέφτει κάτω από 0,20 σε Γ22, η χρεωστέα ζήτηση διπλασιάζεται.
Τι να κάνεις τώρα
Βρες τη συμφωνημένη ισχύ σου, δες αν ο λογαριασμός έχει δύο ζώνες, και σύγκρινε το νούμερο των kVA με αυτό που πραγματικά χρειάζεσαι. Οι τρεις αυτοί έλεγχοι κοστίζουν δέκα λεπτά και εντοπίζουν τα περισσότερα κρυμμένα κόστη σε επαγγελματικό λογαριασμό ρεύματος.
Αν από τους τρεις ελέγχους προκύψει ότι η ισχύς σου είναι μεγαλύτερη από όσο χρειάζεσαι, η μείωση ισχύος είναι πραγματική επιλογή με μόνιμο όφελος. Αν προκύψει ότι είσαι σε Γ23 χωρίς να καταναλώνεις στις μειωμένες ζώνες, το ερώτημα είναι αντίστροφο: γιατί το κρατάς. Και στις δύο περιπτώσεις το πρώτο βήμα είναι ένας αδειούχος ηλεκτρολόγος με τα πραγματικά φορτία σου στο χέρι.
Η κατηγορία σου δεν αλλάζει με ένα τηλεφώνημα. Η τιμή που πληρώνεις μέσα σε αυτήν, όμως, αλλάζει. Σε όποια κατηγορία κι αν ανήκεις, οι πάροχοι δίνουν διαφορετικές τιμές για την ίδια ακριβώς παροχή, και η αλλαγή παρόχου δεν κοστίζει τίποτα και δεν αγγίζει την εγκατάστασή σου.