Άνοιξες τον εκκαθαριστικό λογαριασμό και η έκπτωση του ΚΟΤ ήταν μικρότερη απ’ ό,τι περίμενες — ή δεν υπήρχε καθόλου. Ο λόγος κρύβεται συνήθως σε ένα νούμερο που κανείς δεν σου εξήγησε ποτέ: το όριο κατανάλωσης κοινωνικό τιμολόγιο, δηλαδή το ταβάνι σε kWh μέχρι το οποίο εφαρμόζεται η έκπτωση σε κάθε τετράμηνο. Ξεπερνάς αυτό το ταβάνι και οι κανόνες αλλάζουν. Παρακάτω θα δεις πόσο ακριβώς είναι το όριο στη δική σου σύνθεση νοικοκυριού, τι συμβαίνει στην υπέρβαση, και γιατί ο κανόνας του 10% καθορίζει αν θα κρατήσεις την έκπτωση ή θα τη χάσεις για ολόκληρο το τετράμηνο.

Τι σημαίνει «όριο τετραμηνιαίας κατανάλωσης» στο ΚΟΤ

Το όριο τετραμηνιαίας κατανάλωσης είναι το ταβάνι σε κιλοβατώρες μέχρι το οποίο παίρνεις την έκπτωση του ΚΟΤ σε κάθε περίοδο 120 ημερών. Οι κιλοβατώρες κάτω από το όριο χρεώνονται με μειωμένη τιμή προμήθειας. Όσες καταναλώνεις πάνω από αυτό χρεώνονται με το κανονικό οικιακό τιμολόγιο του παρόχου σου.

Η έκπτωση του ΚΟΤ δεν είναι απεριόριστη. Καλύπτει τις βασικές ανάγκες μιας κύριας κατοικίας, όχι κάθε κιλοβατώρα του μετρητή. Γι’ αυτό η υπουργική απόφαση ορίζει όρια ανά σύνθεση νοικοκυριού.

Το τετράμηνο μετράει 120 ημέρες κατανάλωσης βάσει καταμετρημένων ενδείξεων — όχι βάσει των έναντι λογαριασμών. Ο έλεγχος γίνεται δηλαδή στον εκκαθαριστικό, όταν ο ΔΕΔΔΗΕ έχει καταγράψει πραγματική ένδειξη. Αν ο εκκαθαριστικός σου καλύπτει περισσότερες ή λιγότερες ημέρες, το όριο προσαρμόζεται αναλογικά στην περίοδο.

Δύο πράγματα ξεκαθαρίζουν εδώ. Πρώτον, οι έναντι λογαριασμοί που πληρώνεις ενδιάμεσα δεν κρίνουν τίποτα — είναι εκτιμήσεις. Δεύτερον, το όριο δεν είναι μηνιαίο. Ένας βαρύς χειμωνιάτικος μήνας μπορεί να απορροφηθεί από δύο ελαφριούς, αρκεί το άθροισμα του τετραμήνου να μείνει μέσα.

Πόσο είναι το όριο στη δική σου περίπτωση

Για ΚΟΤ Α και ΚΟΤ Β το βασικό όριο ξεκινά από 1.400 kWh ανά τετράμηνο για μονοπρόσωπο νοικοκυριό. Προστίθενται 200 kWh για κάθε επιπλέον ενήλικο μέλος και 100 kWh για κάθε ανήλικο, έως τις 2.400 kWh. Στο ΚΟΤ Γ των πολυτέκνων το όριο ξεκινά από 2.000 kWh.

Όριο κατανάλωσης κοινωνικό τιμολόγιο: ο πίνακας ανά σύνθεση νοικοκυριού. Τα παρακάτω νούμερα ισχύουν για τους δικαιούχους ΚΟΤ Α και ΚΟΤ Β και προκύπτουν από την ισχύουσα υπουργική απόφαση.

Πρακτικό παράδειγμα υπολογισμού: ζευγάρι με δύο παιδιά. Ξεκινάς από τις 1.400 kWh του μονοπρόσωπου, προσθέτεις 200 kWh για τον δεύτερο ενήλικα και 100 kWh για κάθε παιδί. Σύνολο 1.700 kWh ανά τετράμηνο, δηλαδή περίπου 425 kWh τον μήνα.

Δύο προσαυξήσεις εφαρμόζονται πάνω από όλα τα παραπάνω: +300 kWh αν στο νοικοκυριό υπάρχει μέλος με αναπηρία 67% και άνω, και +600 kWh αν υπάρχει μέλος που χρειάζεται μηχανική υποστήριξη με ιατρικές συσκευές κατ’ οίκον. Οι προσαυξήσεις αυτές ανεβάζουν και το ίδιο το ανώτατο πλαφόν, δεν εγκλωβίζονται μέσα σε αυτό. Ποιοι εντάσσονται σε κάθε κατηγορία είναι άλλο θέμα — το αναλύουμε στα κριτήρια ένταξης στο ΚΟΤ.

Τι γίνεται αν ξεπεράσεις το όριο — ο κανόνας του 10%

Αν η υπέρβαση είναι έως 10%, κρατάς την έκπτωση για τις κιλοβατώρες εντός ορίου και πληρώνεις τις υπόλοιπες με το κανονικό οικιακό τιμολόγιο. Αν η υπέρβαση ξεπερνά το 10% και ταυτόχρονα η μέση τετραμηνιαία κατανάλωσή σου σε ετήσια κυλιόμενη βάση είναι πάνω από το όριο, τότε δεν εφαρμόζεται καθόλου ΚΟΤ για εκείνο το τετράμηνο.

Εδώ βρίσκεται το σημείο που παρανοούν σχεδόν όλοι. Δεν υπάρχει ένας κανόνας υπέρβασης αλλά δύο, και το τι θα πληρώσεις εξαρτάται από ποιο σκαλοπάτι πάτησες.

Σενάριο Α — υπέρβαση έως 10%. Νοικοκυριό με δύο ενήλικες και ένα παιδί έχει όριο 1.700 kWh και κατανάλωσε 1.850 kWh. Η υπέρβαση είναι 150 kWh, δηλαδή 8,8%. Η έκπτωση εφαρμόζεται κανονικά στις 1.700 kWh και οι 150 kWh χρεώνονται με τις κλίμακες του οικιακού τιμολογίου του παρόχου.

Σενάριο Β — υπέρβαση πάνω από 10%, με τον ετήσιο μέσο όρο μέσα στα όρια. Το ίδιο νοικοκυριό κατανάλωσε 2.000 kWh, δηλαδή 17,6% πάνω. Αν όμως ο κυλιόμενος ετήσιος μέσος όρος τετραμήνου παραμένει κάτω από τις 1.700 kWh, η έκπτωση διατηρείται για τις 1.700 kWh και μόνο οι 300 kWh χρεώνονται κανονικά.

Σενάριο Γ — υπέρβαση πάνω από 10% και ετήσιος μέσος όρος επίσης πάνω από το όριο. Τότε το ΚΟΤ δεν εφαρμόζεται για το συγκεκριμένο τετράμηνο. Πληρώνεις όλες τις κιλοβατώρες με το κανονικό τιμολόγιο του παρόχου σου.

Το ποσοστό υπολογίζεται πάντα πάνω στο δικό σου όριο, όχι σε κάποιο σταθερό νούμερο. Για όριο 1.700 kWh το περιθώριο του 10% είναι 170 kWh· για όριο 2.400 kWh γίνεται 240 kWh. Όσο μεγαλύτερο το νοικοκυριό, τόσο μεγαλύτερη και η ανοχή σε απόλυτες κιλοβατώρες.

Ο κυλιόμενος ετήσιος μέσος όρος είναι δηλαδή το δίχτυ ασφαλείας. Ένα τετράμηνο με έκτακτη κατανάλωση — παγωνιά, ανακαίνιση, φιλοξενία — δεν σε τιμωρεί αν η υπόλοιπη χρονιά κινείται κανονικά. Η μόνιμη υπέρβαση όμως ναι.

Δες πόσο κοστίζει η υπέρβαση στον πάροχό σου →

Υπολογιστής Ορίου ΚΟΤ & Υπέρβασης

Συμπλήρωσε τη σύνθεση του νοικοκυριού σου και την κατανάλωση του τετραμήνου. Ο υπολογιστής βγάζει το προσωπικό σου όριο σε kWh, πόσες κιλοβατώρες πέφτουν εντός και πόσες εκτός, το ποσοστό υπέρβασης και το τι σημαίνει πρακτικά για την έκπτωση του τετραμήνου.

Βάλε την κατανάλωση από τον τελευταίο εκκαθαριστικό λογαριασμό, όχι από έναν έναντι. Αν ο λογαριασμός σου καλύπτει διαφορετικό αριθμό ημερών από 120, αναγωγή: διαίρεσε τις kWh με τις ημέρες και πολλαπλασίασε επί 120 για να δεις πού πέφτεις.

Χάνω το ΚΟΤ αν ξεπεράσω το όριο;

Δεν χάνεις την ιδιότητα του δικαιούχου. Η ένταξή σου στο μητρώο δεν ακυρώνεται επειδή κατανάλωσες παραπάνω σε ένα τετράμηνο. Αυτό που μπορείς να χάσεις είναι η έκπτωση για τη συγκεκριμένη περίοδο, και μόνο όταν η υπέρβαση ξεπερνά το 10% και ο ετήσιος μέσος όρος σου είναι επίσης εκτός ορίων.

Ο μύθος που κυκλοφορεί είναι ότι μία μεγάλη κατανάλωση σε βγάζει οριστικά από το πρόγραμμα. Δεν ισχύει. Η απένταξη προκύπτει από άλλους λόγους: μη υποβολή νέας ετήσιας αίτησης, αλλαγή εισοδήματος ή περιουσιακής κατάστασης, μεταφορά κύριας κατοικίας.

Το επόμενο τετράμηνο ξεκινάει καθαρό. Αν επιστρέψεις εντός ορίων, η έκπτωση εφαρμόζεται ξανά κανονικά, χωρίς καμία ενέργεια από εσένα — δεν χρειάζεται νέα αίτηση, ούτε δήλωση στον πάροχο, ούτε δικαιολογητικά.

Αυτό που πραγματικά κοστίζει είναι η επανάληψη. Τρία τετράμηνα με μόνιμη υπέρβαση σημαίνουν έναν ολόκληρο χρόνο χωρίς την έκπτωση. Δες αναλυτικά πόσα γλιτώνεις με το ΚΟΤ ανά κατηγορία.

Το κάτω όριο των 200 kWh — η άλλη παγίδα

Υπάρχει και κάτω όριο, που πολύ λίγοι το γνωρίζουν. Αν η τετραμηνιαία κατανάλωση της κύριας κατοικίας είναι μικρότερη από 200 kWh, δεν υπολογίζεται έκπτωση ΚΟΤ για εκείνη την περίοδο. Ο κανόνας υπάρχει για να αποκλείσει παροχές που δεν λειτουργούν ως πραγματική κύρια κατοικία.

Αυτό αιφνιδιάζει κυρίως μονοπρόσωπα νοικοκυριά που λείπουν για μεγάλο διάστημα, ηλικιωμένους που μένουν εποχικά σε άλλο σπίτι, και όσους έχουν θέρμανση με ξύλα ή πετρέλαιο και ελάχιστες ηλεκτρικές συσκευές.

Οι 200 kWh στο τετράμηνο μεταφράζονται σε περίπου 50 kWh τον μήνα. Είναι πολύ χαμηλό κατώφλι, αλλά υπαρκτό. Αν βλέπεις μηδενική έκπτωση σε έναν λογαριασμό με μικρή κατανάλωση, έλεγξε πρώτα αυτό το νούμερο πριν υποθέσεις ότι κάτι πήγε στραβά με την αίτησή σου.

Προσοχή και σε μία ακόμη περίπτωση: τον πρώτο εκκαθαριστικό μετά την ένταξη. Εκεί το ΚΟΤ εφαρμόζεται μόνο για τις ημέρες μετά την ημερομηνία ένταξης, οπότε η έκπτωση φαίνεται μικρότερη χωρίς να υπάρχει κανένα πρόβλημα.

Νυχτερινό τιμολόγιο και όρια ΚΟΤ

Για τον υπολογισμό της υπέρβασης δεν προσμετράται η κατανάλωση του νυχτερινού τιμολογίου. Αν όμως το άθροισμα ημερήσιας και νυχτερινής κατανάλωσης πέφτει μέσα στα όρια, η έκπτωση του ΚΟΤ εφαρμόζεται και στη νυχτερινή κατανάλωση, μαζί με τις απαλλαγές από ρυθμιζόμενες χρεώσεις.

Αν το άθροισμα ξεπεράσει το όριο, η έκπτωση εφαρμόζεται στη νυχτερινή κατανάλωση μέχρι το όριο και η υπερβάλλουσα νυχτερινή κατανάλωση τιμολογείται με το ισχύον νυχτερινό οικιακό τιμολόγιο, με τις κλίμακες της συνολικής κατανάλωσης.

Η ουσία για τον δικαιούχο: το νυχτερινό δεν σε ρίχνει έξω από τα όρια, αλλά ούτε σου δίνει άπειρο περιθώριο. Ο έλεγχος γίνεται στο άθροισμα, και η έκπτωση σταματάει εκεί που σταματάει το όριο.

Πρακτικά: ο δεύτερος μετρητής σε βοηθάει. Μετακινώντας πλυντήρια, θερμοσίφωνα και φόρτιση στις ώρες μειωμένης χρέωσης, μειώνεις την ημερήσια κατανάλωση που μετράει για την υπέρβαση. Αν δεν καταλαβαίνεις ποιο σκέλος του λογαριασμού σου είναι τι, βοηθάει ο οδηγός ανάλυσης λογαριασμού ρεύματος.

Τι κάνεις αν ξεπερνάς το όριο κάθε τετράμηνο

Όταν η υπέρβαση γίνεται μόνιμη, το κρίσιμο νούμερο δεν είναι πια η έκπτωση αλλά η τιμή προμήθειας του παρόχου σου. Οι επιπλέον κιλοβατώρες χρεώνονται με το κανονικό οικιακό τιμολόγιο, άρα η διαφορά μεταξύ ενός ακριβού και ενός φθηνού παρόχου πληρώνεται ολόκληρη από εσένα.

Δύο δρόμοι υπάρχουν και δεν αποκλείουν ο ένας τον άλλον. Ο πρώτος είναι να ρίξεις την ημερήσια κατανάλωση: έλεγχος θερμοσίφωνα, χρήση κλιματιστικού με σταθερή θερμοκρασία, μεταφορά φορτίων στο νυχτερινό αν έχεις δεύτερο μετρητή. Ο θερμοσίφωνας και η ηλεκτρική θέρμανση είναι σχεδόν πάντα οι δύο μεγαλύτεροι ένοχοι σε ένα νοικοκυριό που ξεπερνά συστηματικά το όριο.

Ο δεύτερος είναι να δεις τι πληρώνεις για τις κιλοβατώρες εκτός έκπτωσης. Το ΚΟΤ ισχύει σε όλους τους παρόχους — δεν είναι προϊόν της ΔΕΗ — οπότε αλλάζεις πάροχο και το κρατάς. Η σύγκριση παρόχων δείχνει ποιο οικιακό τιμολόγιο σε συμφέρει για την υπερβάλλουσα κατανάλωση. Δες και τη διαδικασία αίτησης ΚΟΤ.

Σύγκρινε τους παρόχους μας δωρεάν σε 20 δευτερόλεπτα →

Συχνές ερωτήσεις

Οι πιο συχνές απορίες για το όριο κατανάλωσης κοινωνικό τιμολόγιο αφορούν το πού ακριβώς βρίσκεις το προσωπικό σου όριο, τι γίνεται με τα δύο σπίτια, αν χάνεται η έκπτωση αναδρομικά και αν αλλάζει κάτι όταν αλλάζεις προμηθευτή ρεύματος. Οι απαντήσεις παρακάτω.

Πού βλέπω ποιο είναι το δικό μου όριο κατανάλωσης;

Εμφανίζεται στην πλατφόρμα της ΗΔΙΚΑ την ώρα που υποβάλλεις την αίτηση. Αν πληροίς τα κριτήρια, το σύστημα δείχνει το όριο τετραμηνιαίας κατανάλωσης για την κατηγορία ΚΟΤ στην οποία εντάσσεσαι. Το ίδιο νούμερο μπορεί να σου το επιβεβαιώσει και ο πάροχός σου.

Η υπέρβαση χρεώνεται αναδρομικά για προηγούμενα τετράμηνα;

Όχι. Ο έλεγχος γίνεται ανά τετράμηνο, στον εκκαθαριστικό λογαριασμό. Ένα τετράμηνο με υπέρβαση δεν επηρεάζει όσα προηγήθηκαν. Επηρεάζει όμως τον κυλιόμενο ετήσιο μέσο όρο, που μετράει στα επόμενα τετράμηνα.

Αν έχω δύο σπίτια, αθροίζονται οι καταναλώσεις;

Όχι. Το ΚΟΤ αφορά αποκλειστικά την παροχή της κύριας κατοικίας και το όριο μετράει μόνο εκεί. Η κατανάλωση εξοχικού ή δεύτερης κατοικίας δεν προσμετράται ούτε επιδοτείται.

Αλλάζει το όριο κατανάλωσης κοινωνικό τιμολόγιο αν αλλάξω πάροχο;

Όχι. Το όριο ορίζεται από την υπουργική απόφαση και είναι ίδιο σε κάθε προμηθευτή. Αυτό που αλλάζει είναι η τιμή με την οποία χρεώνεται η υπερβάλλουσα κατανάλωση, γιατί εκεί εφαρμόζεται το εμπορικό τιμολόγιο του κάθε παρόχου.

Αν γεννηθεί παιδί ή έρθει νέο μέλος, αυξάνεται το όριο;

Ναι, αλλά όχι αυτόματα μέσα στη χρονιά. Η σύνθεση του νοικοκυριού λαμβάνεται υπόψη στην ετήσια αίτηση. Στην επόμενη αίτηση το όριο επανυπολογίζεται με τα νέα δεδομένα, προσθέτοντας 200 kWh ανά ενήλικο και 100 kWh ανά ανήλικο μέλος.

Τι σημαίνει «κυλιόμενος ετήσιος μέσος όρος»;

Είναι ο μέσος όρος της τετραμηνιαίας κατανάλωσής σου στους τελευταίους δώδεκα μήνες, με βάση καταμετρημένες ενδείξεις. Λειτουργεί σαν εξομαλυντής: κρίνει αν η υπέρβαση ήταν έκτακτο περιστατικό ή μόνιμη συνήθεια, και μόνο στη δεύτερη περίπτωση χάνεται η έκπτωση του τετραμήνου.

Πού βρίσκω το επίσημο κείμενο με τα όρια;

Στην πλατφόρμα του ΚΟΤ της ΗΔΙΚΑ, όπου αναρτάται και η ισχύουσα υπουργική απόφαση με τους πίνακες ορίων ανά κατηγορία δικαιούχου και τις προσαυξήσεις.